“Yağış kalıcı ad mı?” sorusu neden bu kadar kafa karıştırıyor? Dil konularında insanların en çok düştüğü tuzaklardan biri şu: bir kelimeyi “özel gibi hissettirdiği” için özel sanmak. “Yağış” da tam bu kategoriye giriyor. Günlük hayatta o kadar doğal, o kadar hayatın içinden ki, sanki kendi başına bir kimliği varmış gibi algılanabiliyor. Ama işin dilbilgisi tarafına geldiğimizde romantizm bitiyor, tablo netleşiyor. Açık konuşayım: “yağış” kelimesi kalıcı ad falan değildir. Hatta bu iddia, dil bilgisini ezberden öğrenip mantığını hiç kurcalamayanların ürettiği bir yanılgı gibi duruyor. Çünkü burada mesele kelimenin “önemi” değil, sınıflandırılması. Ama durun, hemen kestirip atmak da haksızlık olur. Bu yanılgının…
Yorum BırakEtiket: bir
Sabahın Sessizliği ve Bir Bardak Su Bugün sabah erkenden uyandım. Kayseri’nin sokakları hâlâ uykuda, sadece hafif bir rüzgâr camdan içeri süzülüyor. Yatağımdan doğrulurken mutfağa gittim, gözlerim hâlâ yarı kapalı. Bir bardak su aldım dolaptan ve tam dudaklarıma götürdüğüm anda aklıma garip bir soru geldi: “İçtiğimiz su ilk nereye gider?” Gözlerimi kapattım ve içimi çekerek düşündüm. Basit bir soru gibi görünse de içinde küçük bir evren saklıydı. Suyun boğazımdan geçişini hissederken, kendimi bir yolculuğun tam ortasında hayal ettim. Bedenimin içinde bir nehir gibi akıyor, damarlarımın derinliklerine iniyordu. Bu an bana yaşamın kırılganlığını hatırlattı. İlk Anlar: Boğazdan Geçiş Suyun boğazımdan geçerkenki serinliği,…
Yorum BırakRusçada “Devuşka” Ne Demek? Sosyal ve Dilsel Bir Analiz Benzer Bir Yazı: Rusça haroşa ne demek ? Rusçada “devuşka” kelimesini duyduğumda hâlâ yüzümde hafif bir tebessüm beliriyor. Neden mi? Çünkü bu kelime, bizim kültürümüzde “kız” ya da “genç kadın” dediğimiz kavramın hem doğrudan hem de dolaylı anlamlarını taşırken, aynı zamanda oldukça ipuçları veren bir sosyal kod içeriyor. Gelin bunu hem dilsel hem de toplumsal açıdan cesurca inceleyelim. “Devuşka”nın Temel Anlamı Sözlük anlamıyla “devuşka”, Rusçada genç kadın veya kız demek. Basit, net ve herkesin anlayabileceği bir tanım. Ama işin ilginç yanı, kelimenin sosyal bağlamda taşımış olduğu yük. “Devuşka”yı sadece bir isim…
Yorum BırakDeyim Nasıl Bir? Günlük Hayatımızdaki Rolü ve Anlamı Önerdiğimiz İçerik: Depremde evlerin yıkılmaması için ne yapılmalı ? Deyim, bir dilin ruhunu taşıyan, kısa ama derin anlamlar içeren ifadelerden biridir. “Deyim nasıl bir?” sorusu, aslında sadece dilbilgisel bir merak değil; aynı zamanda kültürel kodlarımızı, duygularımızı ve toplumsal ilişkilerimizi anlamak için de önemli bir kapı. Ben Ankara’da yaşayan, 28 yaşında ve teknolojiye meraklı biriyim. Günlük hayatımda deyimlerin sıkça farkına varırım; çünkü insanlar arasındaki iletişimde, mesajlaşmalarda, hatta sosyal medyada bile deyimler hâlâ kendini hissettirir. Ama ya gelecekte deyimler değişirse? Ya yeni kuşaklar bu ifadeleri anlamazsa veya tamamen farklı yorumlarsa? Bu sorular, hem umutlu…
Yorum BırakPastaya mum dikmek günah mıdır? Toplumsal bir sorunun görünmeyen katmanları Mirascreen ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “İslam’da doğum günü kutlamak haram mıdır” konusunu sade bir dille anlatıyoruz. İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak, bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken gündelik hayatın içinde sürekli küçük ama anlamı büyük sahnelere tanık oluyorum. Bazen bu sahneler bir otobüs durağında, bazen bir ofis mutfağında, bazen de bir doğum günü kutlamasında karşıma çıkıyor. İlk bakışta basit görünen “Pastaya mum dikmek günah mıdır?” sorusu bile, içine girildiğinde toplumsal cinsiyet, çeşitlilik, inanç yorumları ve sosyal adalet gibi katmanlarla örülü bir tartışmaya dönüşebiliyor. Bu yazı, yalnızca dini bir hüküm…
Yorum BırakDeğerli Mirascreen okurları, bu makalemizde “İran Ramazan Bayramını kutlar mı” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik. Ankara’da Bir Ekonomi Öğrencisinin Notları: İran Ramazan Bayramını Kutlar mı? Ankara’da 25 yaşında, ekonomi okumuş biri olarak günlerim genelde veri setleri, grafikler ve raporlar arasında geçiyor. Ama bazen öyle konular oluyor ki, Excel tablolarından kafamı kaldırıp insan hikâyelerine bakmak zorunda kalıyorum. “İran Ramazan Bayramını kutlar mı?” sorusu da tam böyle bir yere denk geldi benim için. İlk kez bu soruyu bir iş arkadaşım sormuştu. Bir finans raporu üzerinde çalışıyorduk, Orta Doğu piyasalarına dair bir analiz yapıyorduk. Bir anda durdu ve “İran Ramazan Bayramını kutlar…
Yorum BırakDinde İmtihan Ne Demektir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışları, motivasyonları ve düşünce süreçleri, her zaman psikologların merak ettiği ve derinlemesine incelediği bir alandır. Duygusal, bilişsel ve sosyal etmenlerin iç içe geçtiği bir dünyada, bireylerin nasıl kararlar aldığı, ne tür duygusal yanıtlar verdiği ve toplumla nasıl etkileşim kurduğu, insan doğasının en karmaşık yönlerini anlamamıza yardımcı olur. Bu yazıda, dini bağlamda sıkça karşılaştığımız “imtihan” kavramını psikolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. İmtihan, sadece dini bir olgu değil, aynı zamanda insan psikolojisinin önemli bir yansımasıdır. Dinde İmtihan: Psikolojik Bir Kavram Olarak Dini metinlerde “imtihan”, insanların sabır, inanç ve erdemlerini test etmek amacıyla…
6 YorumBankaya İskonto Ettirmek Ne Demek? Finansal Sürecin Ardındaki Dinamikler Tarihsel Arka Plan İskonto kavramı, ticaretin ve finansal ilişkilerin gelişimiyle birlikte anlam kazanan bir terimdir. Kökeni İtalyanca “sconto” kelimesine dayanır ve Türkçeye “indirim”, “değer düşüşü” gibi anlamlarla geçmiştir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} İlk başlarda, ticari alımlarda satıcının belirli koşullarda fiyatı düşürmesi anlamında kullanılmıştır. Zamanla finansal kurumların, alacaklarını – özellikle vadesi gelmemiş senet, çek ya da bono gibi tahsil edilebilir araçları – erken tahsil etme ya da nakde çevirme isteğiyle, banka ve benzeri kuruluşlara devretme sürecinde “iskonto” terimi özel bir anlam kazanmıştır. Örneğin, tarihsel olarak bir tacir, vadesi ileride olan senedini elinde tutmak yerine bir…
6 YorumBir Antropoloğun Gözünden: Gün Batımının Rengi Nedir? Kültürlerin çeşitliliğiyle büyülenen bir antropolog olarak, dünyayı anlamanın en güzel yollarından birinin gökyüzüne bakmak olduğunu düşünüyorum. Çünkü her toplum, göğe başka bir anlam yükler; her renk, bir kimliğin yankısıdır. “Gün batımı rengi nedir?” sorusu, sadece bir doğa olayına değil, insanın anlam üretme biçimine dair derin bir sorgulamayı da beraberinde getirir. Renk, yalnızca görsel bir olgu değil; aynı zamanda bir sembolik dil, bir kültürel kimlik ifadesidir. Gün batımı, dünyanın her yerinde aynı anda gerçekleşmez ama her yerde aynı duyguyu uyandırır: bitişin içinde yeniden doğuşu. Antropolojik olarak, bu duygu bir ritüel geçiştir — gündüzün ölümü,…
4 YorumGözü Doymaz Nasıl Yazılır? İktidarın Açgözlülüğü Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Bir Siyaset Bilimcinin Gözünden: Gücün Sonsuz İştahı Toplumların tarihine baktığımızda, her dönemin en temel sorularından biri şudur: İktidar ne zaman doyar? Gücün yapısı gereği, doyum bilmez bir yönü vardır. “Gözü doymaz” ifadesi tam da bu durumu anlatır. Türkçede bitişik mi, ayrı mı yazılır sorusuna kısa cevap verebiliriz: “Gözü doymaz” ayrı yazılır. Ancak siyaset bilimi açısından bu ifade, yalnızca bir yazım kuralı meselesi değildir — aynı zamanda bir politik davranış modelinin metaforudur. Bir siyaset bilimci olarak meseleye baktığımızda “gözü doymaz” olmak, bireysel bir hırsın ötesinde, sistemik bir sorunun dışavurumudur. İktidar,…
4 Yorum